Markt & innovatie
Point of Sale-innovaties die ertoe doen
Vijftig jaar POS-innovatie maakte van de lokale buurtwinkel een internationale retailketen. Iedere sprong — barcode, zelfscan, QR-code, RFID — veranderde het afrekenen ingrijpend. De volgende stap: het afrekenen aan de zelfscankassa ook betrouwbaar maken.
±50 jaar geleden
De barcode verandert de kassa
Op initiatief van Albert Heijn begon de retail in Nederland met het plaatsen van een barcode op verpakkingen. De kassière hoefde de prijs niet langer handmatig in te tikken: een simpele piep van de barcodescanner nam die taak over. Lange wachtrijen en invoerfouten behoorden tot het verleden — goed voor het verdienmodel van de retailer, en ook de klant werd er heel vrolijk van.
±40 jaar geleden
De eerste zelfscankassa
Albert Heijn introduceerde de allereerste zelfscankassa. Pas zo'n dertig jaar later brak het concept — mede door de coronapandemie — goed door. Al snel bleek echter dat de beoogde besparingen, vooral voor de FMCG-retailer, niet werden gehaald, terwijl de introductie een schrikbarende toename in winkeldiefstal veroorzaakte.
1994
De QR-code wordt ontwikkeld
De QR-code bracht een veel snellere informatieoverdracht en een grotere opslagcapaciteit dan de barcode. Voor de FMCG-retailer opende dit de weg naar een nog efficiëntere en veel klantvriendelijkere bedrijfsvoering — denk aan logistiek en marketing.
Sunrise 2027
Wereldwijde overstap op de GS1 Digital Link QR-code
Via het Sunrise 2027-initiatief wordt de barcode wereldwijd vervangen door de nieuwe GS1 Digital Link QR-code. Overheden en wetgevers spelen hierin een cruciale rol: denk aan het EU Digital Product Passport voor regelgeving en duurzaamheid, en de Amerikaanse FSMA 204 voor voedselveiligheid en traceerbaarheid.
Heden
Afrekenen via de RFID-tag
De huidige RFID-ontwikkelingen creëren aantrekkelijke nieuwe mogelijkheden voor een verdere efficiëntieslag in de POS-bedrijfsvoering: de fast-fashion-industrie anticipeert hierop door de RFID-technologie steeds meer leidend te maken voor al haar bedrijfsprocessen — waaronder 100% source-tagging. Met als gevolg dat er los van het Sunrise 2027-initiatief een nieuwe RFID-tag-afrekenprocedure is ontstaan die momenteel al bij Uniqlo en Decathlon in gebruik is. Daarmee wordt het einde van het zelfscankassa-tijdperk ingeluid. Het voorheen tijdens het afrekenen door de klant zelf laten inscannen van de QR-codes is vervangen door het automatisch en in één keer door een RFID-reader laten inlezen van de RFID-tags op de boodschappen. Daarbij worden standaardisatieprotocollen van GS1 gebruikt. Een zeer klantvriendelijke en vooral snelle manier van afrekenen, maar wel gevoelig voor frauduleus ‘booster bag’-winkelen.
Lees verder2026
De 2FA-antidiefstalmethode van POS-2FA-Intermediary
Alle POS-innovaties samen zorgden voor de transitie van de kleinschalige buurtwinkel naar de internationale retailketen — maar de zelfscankassa bracht ook grootschalige winkeldiefstal met zich mee. POS-2FA-Intermediary ontwikkelde daarom een antidiefstalmethode die het probleem bij de bron aanpakt, gebruikmakend van dual-technology.
Aansluiting op Nederlandse retailontwikkelingen
Met de invoering van de zelfscankassa verviel de mogelijkheid om aan de kassa statiegeldproducten in te leveren. Door het verdwijnen van de kassière en steeds strengere wetgeving voor de recycling van verpakkingsmaterialen is een schrijnend tekort aan inleverpunten ontstaan.
De CPS-kassa als inleverpunt
Dit tekort kan, zo nodig, voor een belangrijk deel worden opgelost door het aanpassen van de CPS-programmatuur: iedere met dual-technology beveiligde zelfscankassa kan daarmee ook geschikt worden gemaakt als innamepunt voor statiegeldproducten.
Zo werkt de statiegeldinname
Het tekort aan inleverpunten voor statiegeldverpakkingen kan, zo nodig, voor een belangrijk deel met het CPS-zelfscankassasysteem worden opgelost. Iedere met dual-technology beveiligde zelfscankassa kan daarmee ook dienen als innamepunt voor statiegeldproducten.
- Bij het scannen van de boodschappen stelt het systeem via de voorraadbeheerdatabase vast of het om een statiegeldverpakking gaat. De RFID-tag wordt dan niet gedeactiveerd; in plaats daarvan activeert het CPS de code van een aan/uit-schakelaar die alleen op de RFID-tags van de statiegeldverpakkingen zit.
- De klant kan later, bij het inleveren van de statiegeldverpakking, het inneemproces starten via de knop ‘inleveren statiegeld’. Omdat de RFID-tags nog actief zijn en de aan/uit-schakelaar aanstaat, kan dezelfde scanprocedure worden gevolgd — nu met specifieke RFID- en QR-verpakkingslijsten in plaats van boodschappenlijsten.
- Een extra poortje voert de lege verpakkingen via een eigen loopband af naar een geschikte plaats, gescheiden van de boodschappen.
- Wordt tijdens het boodschappen scannen per ongeluk een retour-statiegeldverpakking aangeboden, dan herkent het CPS dit aan de aan/uit-schakelaar en corrigeert het automatisch — zo wordt voorkomen dat een lege verpakking als aankoop wordt verrekend.
Aansluiting op wereldwijde retailontwikkelingen
Gezien de huidige stand van de techniek — en mede dankzij de ervaring die wordt opgedaan met de wereldwijde invoering van de GS1 Digital Link QR-code — lijkt het voor de meeste producten van FMCG-retailers mogelijk om vanaf 2028 de met dual-technology beveiligde zelfscankassa economisch haalbaar in te voeren.
Fast fashion: snel te realiseren
In de fast-fashionkledingindustrie kan het 2FA-antidiefstalsysteem relatief snel worden doorgevoerd, omdat RFID-technologie daar — bij de antidiefstalpoorten — al op grote schaal wordt toegepast.
Voedingsmiddelen: het source-tagprobleem
In de voedingsmiddelenbranche ligt de invoering ingewikkelder door het zogeheten source-tagprobleem: RFID-tags op natte verpakkingen zijn — net als QR-codes op verpakkingen die door het product of condens nat zijn geworden — nog niet altijd goed scanbaar.
Anti-liquid RFID-tagGeen belemmering voor de bulk
Voor de bulk van de producten hoeft dit de invoering niet te belemmeren: waar RFID-tags van natte verpakkingen nog niet goed scanbaar zijn, blijft de klant deze — zoals nu al gebeurt — handmatig invoeren via het touchscreen. De volledige implementatie volgt zodra het source-tagprobleem, onder meer door de doorontwikkeling van de anti-liquid RFID-tag, effectief is opgelost.