De technologie
De proactieve, met dual-technology beveiligde zelfscankassa
Met de ontwikkelingen in de RFID-technologie anno 2026 is het heel goed mogelijk om tijdens het afrekenen van de boodschappen de exorbitante, door winkeldiefstal veroorzaakte derving bij de zelfscankassa proactief te voorkomen. Daarmee vervalt tevens de noodzaak tot een kostbaar en moeilijk te handhaven justitioneel netwerk van repressieve maatregelen.
De kern: een specifiek ontwikkeld Cyber-Physical System (CPS) vergelijkt tijdens het afrekenen de QR-codes op de verpakkingen met de extra bijgeplaatste RFID-tags — tweevoudige artikelauthenticatie (2FA).
Het gemak waarmee boodschappen niet worden afgerekend — het probleem dat dual-technology bij de bron aanpakt.
Zo reduceert het CPS de derving in drie stappen
- Stap 1
RFID-scan op afstand
Zodra de klant zich bij de zelfscankassa aanmeldt, worden alle boodschappen in het mandje of de winkelwagen in één keer automatisch gescand via een in het kassasysteem ingebouwde RFID-lezer. Het CPS-programma maakt hiervan een RFID-boodschappenlijst die wordt opgeslagen in het kassasysteem: de referentielijst waaraan de door de klant te scannen boodschappen worden getoetst.
- Stap 2
Klant scant de QR-codes
De klant scant de boodschappen, zoals ze gewend is, één voor één bij de zelfscankassa en plaatst deze zelf op een loopband die de boodschappen naar de inpakplek voert. Het CPS-programma bouwt op basis van deze handmatige scans gelijktijdig een QR-boodschappenlijst op die eveneens in het kassasysteem wordt opgeslagen.
- Stap 3
2FA-validatie via het CPS-programma
Het CPS-programma vergelijkt beide boodschappenlijsten simultaan. Ontbreekt een product, of is iets niet correct gescand, dan krijgt de klant via het beeldscherm aanwijzingen hoe dit te corrigeren. Pas na correctie kan de betaling worden afgerond, kunnen de boodschappen worden ingepakt en kan de winkel worden verlaten.
Het fundamentele verschil met de huidige zelfscankassa
In feite is de 2FA-validatie analoog aan wat de kassière vroeger deed. Alleen kijkt nu het CPS — in plaats van de kassière — in de winkelwagen of er nog boodschappen afgerekend moeten worden, en verplaatst het CPS de boodschappen naar de inpakplek aan de andere kant van de kassa. Daarmee kan de doorlooptijd per zelfscankassa worden gehalveerd.
De huidige zelfscankassa
- Boodschappen worden — na het al of niet scannen van de QR-code — teruggezet in de winkelwagen of direct ingepakt in de boodschappentas.
- Vervolgens wordt, via het al of niet tonen van een kassabon, al of niet legaal de winkel verlaten.
- Controle gebeurt achteraf en steekproefsgewijs — frustrerend voor de goedwillende klant, hét chagrijnonderwerp aan de borreltafel.
De CPS-zelfscankassa
- Ieder gescand product gaat direct op de loopband naar de inpakplek — niets verdwijnt ongecontroleerd in tas of winkelwagen.
- De continue en geautomatiseerde 2FA-controle vervangt ad-hoc steekproeven en alle andere onbetrouwbare, klantonvriendelijke en privacygevoelige methoden.
- Een robuuste oplossing die winkeldiefstal bij de zelfscankassa voorkomt — goed voor het verdienmodel van de retailer én de gemoedsrust van de consument.
Uit het patent
Het winkeldiefstalbestendige CPS-zelfscankassasysteem in beeld
Het in het patent “Method and System for self-checkout at a point of sale” beschreven Cyber-Physical System stuurt de beveiligingspoort, de privacy poort en de product stoppoort aan, en combineert camera, RFID-lezer en QR-scanner. Vier situaties beschrijven de volledige werking — van aanmelden tot verlaten van de winkel.
De vrije kassa is te herkennen aan de open privacy poort. Het inrijden met de winkelwagen kan tot aan de dichte beveiligingspoort. Na een druk op de startknop zal het systeem opgestart worden. De privacy poort en de product stoppoort worden daarmee gesloten.
Als na het scannen de betaling is afgerond, controleert het systeem of de voorgaande klant de uitgang verlaten heeft. Pas als dit gebeurd is wordt de beveiligingspoort geopend. Na het passeren van de winkelwagen gaat de beveiligingspoort dicht, en gaan de product stoppoort en privacy poort open.
De klant pakt haar boodschappen in. De camera signaleert als ze hiermee klaar is en samen met de winkelwagen de uitgang verlaten heeft. Daarna wordt de transactie afgesloten en is het systeem klaar voor een nieuwe klant.
Tot het moment dat de camera vastgesteld heeft dat de oude klant de uitgang verlaten heeft, blijft de product stoppoort gesloten. Daarmee wordt voorkomen dat de boodschappen van de nieuwe klant in de verkeerde tas belanden.
De vrije kassa is te herkennen aan de open privacy poort. De klant rijdt met de winkelwagen naar binnen, tot aan de gesloten beveiligingspoort.
- De beveiligingspoort kan maar op twee manieren geopend worden: door een winkelbediende, of door het CPS-systeem — na het afrekenen, of wanneer een klant de winkel zonder aankopen wil verlaten.
- Wie de winkel zonder aankopen wil verlaten drukt op de knop ‘ik wil de winkel verlaten’. De privacy poort en de product stoppoort sluiten; de camera controleert winkelwagen of mandje, terwijl de RFID-lezer controleert of er producten met een RFID-code aanwezig zijn.
- Bevat de winkelwagen producten, dan vraagt het systeem of de klant wil afrekenen of de producten wil retourneren. Bij retour begeleidt het systeem de klant stap voor stap.
- Worden er wel RFID-codes gedetecteerd bij een lege winkelwagen, of producten zonder enige RFID-code, dan wordt direct de beveiliging ingeschakeld: er is dan mogelijk sprake van voorgenomen fraude of gedeactiveerde tags.
- Klanten die met de app of handscanner hebben gescand, rekenen af via een aparte zuil. De RFID-scanner controleert daar eerst of alle producten daadwerkelijk gescand zijn.
- Afrekenen kan alleen individueel of als groep — het ‘geitenpaadje’ om achter wachtende klanten langs de winkel uit te lopen bestaat niet meer.